خانواده

آموزش، کلید توانمندسازی زنان سرپرست خانوار

ایران بان نو: سمیرا قریب// زﻧﺎن ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﺧﺎﻧﻮار ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻤﻲ از ﺷﻬﺮوﻧﺪان هر ﻛﺸﻮر را ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ. این طبقه از جامعه زناني هستند كه به هر دليل علاوه بر نقش زنانگي خـود اعـم از همسري، مادري و خانه‌داري و نقش اقتصادي را هم بر عهده دارند. به طوركلي اقتصاد، اصلي‌ترين مشكل زنان سرپرست خانوار است زيرا خيلي از مسائل آنان به وسيله اقتـصاد و بـالأخص پـول حل مي‌شود و وضعيت نامناسب اقتصادی مشکلات دیگری را برای آنها به همراه دارد. لذا وجود طرح‌هاي درآمدزايي نظير بازارچه‌‌هاي خود اشتغالي و گروه‌هاي هميـارمي‌توانند در رفع مشكل اصلي آن‌ها يعني اشتغال مؤثر باشد.

 ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزي زنان یعنی دست‌یابی به توسعه فردی و انتخاب براساس خواسته‌های خود آنان، که عاملی مهم در جهت رسیدن ﺑﻪ جامعه‌ای ﻣﻄﻠﻮب اﺳﺖ. به عبارتی توانمندسازي زنان تلاشي است براي ارتقاء سطح اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي زنان،که بر حضور آنان در فرآينـد تـدوين سياست‌ها و اجراي آن تأكيد مي‌شود. براساس مباني نظري، آموزش و ظرفيت‌سازي از ابزارهاي مهم و زيربنايي فرآيند توانمندسازي است.

زنان سرپرست خانوار به دليل نقش‌هاي متعدد نسبت به زنان هـم طـراز خـود، امكـان تحصيل كمتري دارند و سطح تحصیلات در آن‌ها پـايين‌تر اسـت كـه خـود مـشكلات ديگري به وجود مي‌آورد، از جمله آن كه اين زنان به دليل نياز مالي به دنبال شـغل هـستند اما با توجه به پايين بودن سطح سواد شغل مناسبي نخواهند يافت. از سویی دیگر مهـارت‌آمـوزي از جمله ابزارهاي توانمندسازي است که‌ زنان سرپرست خانواده می‌توانند از آن برای ایجاد اشتغال خود استفاده نمایند اما این آموزش‌ها اغلب به دلیل نداشتن سرمایه اولیه برای آنان نا کارآمد است. همچنین وام‌های خوداشتغالی نیز برای ایجاد اشتغال توسط آن‌ها کفایت نمی‌کند.

همانطور که گفته شد اقتصاد اصلي‌ترين مشكل زنان سرپرست خانوار است و خيلي از مسائل آن‌ها به وسيله اقتصاد و توان مالی حـل مـي‌شـود، به همین دلیل باید برنامه‌ریزی‌هایی در جهت اعطای وام‌های كم به زنان سرپرست خانوار صورت گیرد اما شـرايط دریافت وام، داشـتن ضـامن و گذاشـتن وثيقه شرايطي است كه اين خانواده‌ها اغلب قادر به تأمين آن نيستند و حتي گاهي اين وام به همين دليل توسط خود آنها استفاده نمي‌شود و با دريافت مبلغ ناچيزي از وام آن را بـه ضامن واگذار مي‌نمايند. همچنين در مواردي مبلغ وام آنقدر ناچيز است كه نمي‌تـوانند از آن براي سرمايه‌گذاري استفاده نمایند و فقط به عنوان مسكن بـراي مـدت كوتـاهي بخـشي از مشكلات زنان سرپرست خانوار را برطرف مي‌كنـد بنـابراين موجـب توانمندسـازي آنهـا نمی‌شود. علاوه بر اين مدت انتظار طولانی براي دريافت وام و حتی كمبود بودجه اغلب باعث می‌شود این وام‌ها اصلاَ دريافـت نشود و كـارايي وام را در توانمندسازي زنان سرپرست خانوار كاهش مي‌دهد. به همین دلیل دسترسي به منابع مالی از جمله عوامل كليدي مؤثر در توانمندسازي زنان سرپرست خانوار است.

علاوه براین، كمك‌هاي غيرنقدي نیز يكي دیگر از عواملي است كه می‌تواند در گذران زندگي خانواده‌هـاي زنان سرپرسـت مؤثر باشد. اما این کمک‌ها اغلـب بـه صورت بن‌هايي است كه باید از فروشگاه‌هایي خاصي خريـد شوند و در روزها و يا ساعات مشخـصي بـه ايـن فروشـگاه‌هـا مراجعـه کنند و اجناسي كه شايد ضروري نبوده و يا داراي كيفيت بالا ندارد را به اجبـار از این فروشگاه‌ها تهيه نمایند. همچنین این كمك‌هاي غيـر نقـدي ممكـن اسـت آنچـه خـانوادها لازم دارند، نباشد و یا براي تهيه نیاز به زمان و هزينه باشد و بعضاَ كرامت انساني آنها رعايت نشود.

عامل مهم دیگر، نحوه اطلاع رساني بـه زنـان سرپرسـت خـانوار جهت دريافت اين كمك‌ها است. این اطلاع‌رساني‌ها اغلب به صورت يكسان نبوده و همـه مطلع نمي‌شوند و میزان کمک‌های دریافتی نیز برای همه یکسان نیست و احـساس توزيـع ناعادلانه در بين آنها مشهود می‌باشد و اين مسئله موجب می‌شود تا اين زنان نيز دريافت كمك‌هـا را از يكديگر پنهان نمايند و جو غير دوستانه‌اي در بين آنها حاكم شود.

مالكيت نيز يكي از عوامل توانمندسازي محسوب مي‌شود که از جمله آن می‌توان به توزيـع سـهام عدالت در بين اقشار محروم و افراد تحت پوشش كميتة امداد و سـازمان بهزيـستي، اشاره کرد اما ابهام چگونگي واگذاري، مالكيت و استفاده از سهام عدالت براي زنان سرپرسـت خـانوار و حتـي دسـت‌اندركاران سازمان‌هاي مرتبط باعث عدم ايجاد احساس مالكيت در دريافـت‌كننـدگان و در نتيجه عدم احساس توانمندي در آنها می‌شود. از طرف ديگر در ساختار اجرایی واگذاري سهام عدالت، عدالت رعايت نـشده و بـسياري از زنان سرپرست خانوار و جزء قشر آسيب پذير، اين سهام را دريافت نمی‌کنند.

به همین جهت، باید فضاهاي كارآموزي و كارآفريني برای زنان سرپرست خانوار فراهم آید و بازارهـاي فـروش و عرضـه توليـدات زنـان سرپرست خانوار ايجاد، گسترش و توسعه يابد و دسترسي خانوارهاي داراي سرپرست زن به منابع و تسهيلات مالي و اعتباري تسهيل گردد. اشتغال زنان سرپرست خانوار در اولويت قرار داده شود و اطلاع رساني خدماتي كه سازمان‌هاي مرتبط مي‌توانند بـه ايـن زنـان ارائـه نمايند، انجام شود. مهارت‌هاي زندگي، مهارت‌هاي شغلي، كارآفريني و اشتغال خـانگي بـه خانوارهاي زن سرپرست آموزش داده شود. و از سازمان‌هاي مردم نهاد و تعاوني‌هـاي فعـال در حوزه حمايت و توانمندسازي زنان سرپرست خانوار حمايت شود. این حمایت‌ها به همراه آﻣـﻮزش و ﻃﺮحﻫﺎي ﺧﻮداﺷﺘﻐﺎﻟﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺮوز اﺣﺴﺎس ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪي در زﻧﺎن ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﺧﺎﻧﻮار خواهد شد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا