خانواده

تأثیر دورکاری زنان شاغل برتعادل کار و زندگی

ایران بان نو: مریم نصیری// بسیاری از کشورهای دنیا در حال انتقال از یک جامعه مبتنی بر صنعت به جامعه مبتنی بر اطلاعات هستند. این انتقال، انقلابی در زمان، مکان، چگونگی انجام کار و شرایط کاری جدید برای اشخاص و سازمان‌ها به دنبال داشته است. از سویی دیگر با پیشرفت علم و تکنولوژی، زنان علاوه بر انجام وظایف خانوادگی، حيطه فعالیت خود را گسترش داده و وارد دنیای کار شده‌اند. این گروه عظیم اجتماعی به دلیل ارتباط مؤثر با دیگر گروه‌های اجتماعی در جامعه ، علاوه بر وظایف شخصی و خانوادگی در پیشرفت‌های اجتماعی و توسعه پایدار نیز نقش فعالی را ایفا می‌کنند.

اما گرایش زنان به سوی اشتغال بیشتر از همه بر نهاد خانواده اثر گذاشته و از آنجا که سلامت روان نسل‌های جامعه در گرو تأمین سلامت روان خانواده است، هر گونه آسیبی به آن اثرات جبران ناپذیری را بر روی نسل آینده خواهد گذاشت.

با نگاهی بر زندگی زنان شاغل در دنیا می‌توان مشاهده کرد که، اشتغال نه تنها از مسئولیت‌های زنان کم نکرده، بلکه مسئولیت‌های اقتصادی آنان را در خانواده نیز افزایش داده و بار مضاعفی را بر دوش‌شان گذاشته است. کار در بیرون از منزل، نقش همسری، نقش مادری و رسیدگی به وضع منزل در کنار فعالیت در محیط کار باعث شده است زنان دچار خستگی و اضطراب ناشی از محیط کار و منزل شوند، فشار کاری زنان شاغل بیشتر روابط اجتماعی و خانه‌داری آنها را تحت الشعاع قرار داده و آنها را دچار تعارض می‌کند. مسلماَ تعارض‌های نقشی، به ویژه فشارهای کاری، می‌توانند سلامت جسمانی و روانی زنان شاغل را در معرض خطر قرار دهند. این گروه عظیم اجتماعی از آن‌جا که با گروه‌های اجتماعی جامعه ارتباط مؤثری دارند، علاوه بر وظایف شخصی و خانوادگی در پیشرفت های اجتماعی و توسعه پایدار نیز نقش فعالی را ایفا می‌کنند.

از این‌رو سازمان‌ها می‌توانند با اجرای طرح دورکاری برای زنان به برقراری تعادل بهتر بین زندگی کاری و شخصی آنان کمک کنند و به همین جهت اجرای طرح دورکاری به عنوان یک حمایت‌کننده اجتماعی برای زنان شاغل بسیار مهم و ضروری است. دورکاری، شکلی از تغییر رویه در انجام دادن کارها است که به بهبود شرایط کاری برای کارمندان و کارفرمایان کمک می‌کند. این نوع از کار مجازی، انعطاف‌پذیری بیشتری را در مواجه با مسئولیت‌های شخصی و حرفه‌ای برای کارمندان ایجاد و تعادل را نیز میان کار و زندگی اجتماعی آنها برقرار می‌سازد.

منظور از تعادل، تعادلی پویاست که هر عنصر آن ضمن ارتباط و کنش متقابل با عنصر دیگر نقش مکمل و حمایت کننده دارد و برای رسیدن به چنین تعادلی لازم نیست، یکی به نفع دیگری تضعیف یا کنار گذاشته شود. اما این تعادل خود به خود ایجاد نمی‌شود و اگر رابطه بین کار و زندگی مدیریت نشود، تعارض بين آن‌ها آسیب‌های جبران ناپذیری را برای فرد، سازمان و جامعه در پی دارد. لازمه رسیدن به تعادل بین کار و زندگی این است که مدیران و سایر افراد جامعه به این نگرش برسند که می‌توان اولویت‌های فرد، سازمان و جامعه را همسو و هماهنگ کرد؛ این همسویی و هماهنگی، علاوه‌بر ایجاد رضایت و خشنودی فردی، موجب افزایش توجه افراد به خانواده، فرهنگ و اخلاق در جامعه می شود و آنان را آماده می‌سازد تا در فعالیت‌های اجتماعی مشارکت کنند و وظایف شغلی خود را به خوبی انجام دهند.

به عبارت بهتر، سیاست‌ها و برنامه‌ریزی‌ها باید به گونه‌ای باشد تا زنان در ابتدا به ایفای مهم‌ترین وظيفه خود یعنی نقش همسری و مادری اقدام کنند و مشارکت اجتماعی آن‌ها بدون ایجاد آسیب به بنیان خانواده انجام شود. مدیران سازمان‌ها می‌توانند با مدیریت تعادل بین کار و زندگی و کاهش ساعات کاری برنامه‌ریزی را ایجاد نمایند، تا زنان شاغل هم فرصت بیشتری برای بودن با خانواده، مراقبت از فرزندان، استفاده از اوقات فراغت و پرداختن به فعالیت‌های شخصی داشته باشند و هم با رضایت شغلی‌، علاقه‌مندی، وفاداری و تعهد سازمانی، عملکردی موثرتری را بدون غیبت، مرخصی استعلاجی و ترک کار ارائه دهند.

از این‌رو مدیران جامعه باید نگاه سنتی خود به رابطه کار و زندگی را کنار بگذارند و با اتخاذ استراتژی‌ها و برنامه‌های مناسب به حمایت از زنان شاغل اقدام کنند. حمایت‌های شغلی برای زنان شاغل عامل مهمی در جهت تثبیت نقش‌های اجتماعی آن‌ها محسوب می‌شود و بدون آن برای این گروه از زنان بهره‌مندی از فواید ترکیب نقش در مقابله با فشارهای روانی_اجتماعی ناشی از نظام گسترش یافته نقش‌ها، به ندرت میسر است، چرا که از یک سو سعادت و سلامت هر جامعه در خانواده‌ها پی‌ریزی می‌شود و انتقال ارزش‌های دینی، ملی، فرهنگی و اجتماعی در درجه اول به عهده خانواده ها به خصوص مادر است و از سوی دیگر نمی‌توان زنان را از حضور فعال در صحنه‌های اجتماعی محروم کرد و لازم است حضور آنها در صنعت و اشتغال تثبیت شود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا