گفتگو

دنبال تحول فرهنگی و اقتصادی هستم  

اکرم حسینی ، ایران بان نو: محدثه هاتفی طراح کارگاه چند محصولی صنایع دستی است که بیش از 8 سال است توسط این کارآفرین کشور انجام گرفته. با وجود اینکه هنوز در مرحله آزمایشی است، موفق شده در همین مرحله(مرحله پایلوت طرح) ،خط تولید خانگی را با به کارگیری حدود 100 نفر به صورت آزمایشی در شاخه های مختلف صنایع دستی با موفقیت اجرا کند.

 

محدثه هاتفی آغاز فعالیت کارگاه چند محصولی صنایع دستی را پروژه‌ای معرفی کرد که پس از اتمام دوره کارشناسی ارشد در رشته مدیریت منابع انسانی، طراحی کرده بود،وی درباره این موضوع گفت: کارگاه چند محصولی صنایع دستی با نیروی کار در خانه را بااهداف کارآفرینی و ایجاد زنجیره تولید خانگی(با نیروی کار در خانه) ، چند محصولی  بودن را با  هدف به صفر رساندن ضایعات در خطوط تولید ، ایجاد مشاغل خانگی که فقط در خانه تبدیل اش به بهترین نحو امکان پذیر بوده و ایجاد نمودار  سینوسی کار در فصول مختلف سال طراحی کردم.

 

وی ادامه داد: به این ترتیب این طرح، به نوعی طراحی شد تا امکان تولید همه صنایع دستی که در حیطه شهر ما تعریف شده را تولید کند . کمک گرفتن از نیروی کار در خانه نکته مهم این طرح بود که با این روش افراد تا کارخانه و کارگاه مسیرهایی را طی نکنند و در منزل محصولات مد نظر را تولید کنند.

 

این کارآفرین که طرح خود را بومی سازی الگویی اقتصادی و اشتغال  زایی همراه با ارز آوری کشور چین در تولید محصولاتی کاربردی و با قیمت تمام شده پایین و انجام پروسه تولید این کالاها از لحاظ نیروی انسانی (در خانه توسط اعضای خانواده  بدون محدودیت سنی و …)و مکان تولید (منازل)و مواد اولیه مورد استفاده (بهره برداری از ضایعات )الگوبرداری کرده، توضیح می‌دهد: این شیوه کار بومی سازی شده و مشتاقم تا در همه جا اجرا شود . سال ۹۲ این پروژه را (با نظارت استادان راهنما و مشاور )و با وجود مخالفت استادان با چند محصوله بودن کارگاه آغاز کردیم. امروز اکثر صاحبنظران و خبرگانی که نظر مخالف با چند محصوله بودن این طرح و سوق آن به سمت برند سازی محصولات را داشتند، اکنون  مشتاق به سرمایه گذاری در پروژه هستند .با تیم بندی تخصصی کارگاه به شکل تخصصی در صنایع دستی  و قرار دادن دو تیم با تخصص های نظری و تجربی کنار هم، بدون آن که لطمه‌ای به کیفیت تولید محصولات وارد شود، در همان یک سال اول خط تولید خانگی  راه اندازی شد.این کارگاه  در برگیرنده حیطه عمومی صنایع دستی برای اشتغالزایی بیشتر و از دل این حیطه عمومی تیم های تخصصی برای برند سازی محصولات تولیدی صنایع دستی با دید تجاری سازی محصولات با هدف پایین آوردن قیمت تمام شده محصولات صنایع دستی و ایجاد بازارهای بزرگ تر و در دسترس بودن برای عموم به جای مخاطبان خاص این صنایع است.

 

هاتفی که در اجرای پروژه کارگاه چند محصولی صنایع دستی، بر کار در خانه نیرو تکیه کرده به آموزش نیروها اشاره کرد و گفت: با آموزش امکان تولید تمام محصولات صنایع دستی را برای نیروها در خانه فراهم کردیم . با توجه به آموزش‌های مجازی ،از همان ابتدا که چند سال از فعالیت ما گذشت با فراگیری کرونا تنها کارگاهی بودیم که در شهر و استان سمنان تولید ما متوقف نشد، زیرا کار  در محیط امن خانه با رعایت کامل پروتکل ها بهداشتی بود.

 

این کار آفرین یادآور ‌شد: در حال حاضر کارگاه و گالری و نیرو داریم. تنها مشکل این است که کارگاه چند محصولی صنایع دستی تا پیش از این تعریف نشده بود. ما کد کارگاه با همین عنوان چند محصوله را می‌خواهیم تا مجوز دریافت کنیم . مسوولان استان هم پیگیر موضوع هستند.

 

وی ادامه داد: امکانات عکاسی صنعتی را در کارگاه خودشان تهیه کرده و  سایت طراحی و نماد اعتماد دریافت کردیم. در ابتدای کار هستیم و سه سال تا اتمام پروژه باقی مانده . آنچه باید فعال کنیم حضور پررنگ و فروش در فضای مجازی و صادرات به دیگر کشورهاست که در  سه سال باقی مانده پروژه انجام می‌دهیم تا سال دهم تمام اهداف پروژه محقق شود .با وجود آنکه طرح در مرحله آزمایشی بوده و در حال خروج از مرحله آزمایشی به مرحله اجرایی هستیم،از همان سال نخست هم هر محصولی تولید کردیم به فروش رفته و محصولی تولید نکردیم که امکان فروش نداشته باشد . در همین دوره آزمایشی خط تولید را با حدود  ۱۰۰ نفر نیروی کار در خانه امتحان کرده و بیش از این ظرفیت نداشتیم و در حال خروج از مرحله آزمایشی و ورود به مرحله اجرایی هستیم.فعلا در حال بررسی نقاط قوت و ضعف این خط تولیذ آزمایشی و بر طرف کردن موانع هویت شغلی در این خط هستیم. انشاءاالله به کمک خبرگان منابع انسانی و همکاری استادان و سازمان های مرتبط با مدل منابع انسانی این الگو، نقاظ ضعف بر طرف و الگوی مناسبی برای این مدل کسب و کار ارائه شود.

 

این کار آفرین تصریح کرد: می‌خواستم یک زنجیره تولید طراحی کنم و خط تولیدی که در پایان آن ضایعات صِفر باشد،همچنین نیروی کار در خانه به شکل بومی توانمند شده و بتواند مشغول به کار باشد و این مهم دارای هویت شغلی جدی باشد. برای چنین موضوعی مدل منابع انسانی را در اولویت های پژوهشی خود قرار داده ایم  تا مشاغل خانگی تعریف جدیدی داشته و هویتی شغلی به این گروه مشاغل داده شود . در فرهنگ بومی ما مشاغل خانگی مورد توجه است ، هزینه تمام شده محصول را کاهش می‌دهد ، باعث توانمند سازی خانواده ها شده و خلاقیت و نوآوری  فراتر از  محصولاتی  که در کارخانه ها تولید می شود در این محصولات نهادینه بوده و  مزایای دیگری نیز دارد.

 

هاتفی با اشاره به وجود ضایعات مواد مصرفی در کارگاه‌های تولیدی، گفت: عمده ضایعات کارگاه‌ها دور ریز است . آنها در صدد یافتن افرادی هستند که این ضایعات را تبدیل به محصول کرده و یا بازیافت کند. به عنوان مثال خرده پارچه و ضایعات چوب و شیشه که اغلب در سطح گسترده قابل استفاده نبود ، تفکیک و تیم بندی قابلیت استفاده از ضایعات را سهل کرد ،به نحوی که ضایعات یک تیم مواد مصرفی، یک محصول دیگر بود. خرده چرم یا پارچه‌های اضافه از محصولات تولید سرویس آشپزخانه با هم تلفیق می‌شود و مواد مصرفی در تولید عروسک است و حتی خرده نخ‌ها در کیسه بوکس قابل استفاده است.

 

 

وی ادامه داد: خروجی ضایعات هر تیم در یک کارگاه چند محصولی ورودی یک تیم دیگر است . چه بسا یک تیم کاری از تهیه مواد اولیه بی‌نیاز باشد و این زنجیره بسیار به هم مرتبط است . کارگاه چند محصولی در واقع یک اتاق فکر است که محصولات در این اتاق طراحی و بسته بندی می‌شود و به نیروهای کار در خانه سپرده می‌شود . شاغلان در این کارگاه همه در خانه های خود مشغول هستند و ساختار تیم طراحی ما متشکل از دو تیم دانشگاهی و فنی بوده و هیچ محصولی خارج از دید این دو تیم توانمند تولید نمی شود.تیم تخصصی بازار هدف ،طراحی محصولات مورد نیاز و نظر سنجی از مشتریان ،تبلیغات تخصصی ،جذب نیروهای مرتبط در مسیر کار و … . و تیم تجربی اجرا بسیار هنرمندانه و تخصصی طرح های پیشنهادی و اصلاح و تکمیل طراحی محصولات  و در نهایت گروه کار در خانه که پک های تخصصی گروه تجربی را به تولید انبوه می رسانند. نتیجه این کار تولید محصولاتی است که به ندرت فروش نرفته و مورد تقاضای مشتریان و بازار هدف نباشد .احتمال اینکه محصولی را تولید کنیم که فروش نرود خیلی ضعیف است.

 

 

این کارآفرین به انجام کار تیمی به عنوان یک روش درست و قابل اتکا اشاره کرد و گفت: در گذشته فعالیت‌های صنایع دستی عمدتاً انفرادی بود ، سپس تیمی شد و در حال حاضر به شیوه کار تیمی ،کارها پیشرفت جدی دارند . با توجه به نیاز چندین تخصص در ارائه موفق محصول به بازار، این شیوه کار ساز است.

 

هاتفی در مورد انتخاب نام «آرتادخت» برای کارگاه چند محصولی خود توضیح داد: آرتا دُخت نام یکی از زنان ایران باستان است که در زمان خودش در اقتصاد و فرهنگ دوره هخامنشی که وزیر بود تحول ایجاد کرد .از آنجا که کارمان جنبه فرهنگ و اقتصاد را همزمان دارد، این نام را برای آن انتخاب کردیم و به انگلیسی هم به معنای دختر هنرمند است.

 

وی گفت:با آموزش مجازی  و استفاده از خط تولید خانگی با رعایت پروتکل های بهداشتی و به وجود آوردن شرایط تا حد زیاد مطلوب در هرخانه، با تولید ماسک های خانگی استاندارد در نقطه  بحرانی کمبود ماسک و قبل از تولید انبوه سیتماتیک ، به تامین این نیاز اقدام کرده و با این کار ،هم در مدت چندین ماه اشتغال برای خانواده ها ایجاد و هم از دغدغه تهیه ماسک استاندارد همشری ها و هم استانی ها خود در حد توان انجام وظیفه کردیم.

 

هاتفی در مورد آموزش و نیاز بازار هم بیان کرد: با شیوع کرونا که شهرمان با کمبود ماسک مواجه شد، ظرف یک هفته با نیروی بالای کار در خانه، یکی از خطوط تولیدمان آموزش تولید ماسک را به طور مجازی ارائه و با مشاوره با متخصصان در این امر و برخی شرکت های دانش بنیاد، ماسکی خانگی با استاندارد های مطلوب بهداشتی تهیه و به تولید انبوه رساندیم. موفق شدیم حدود ۹ ماه نیاز شهرمان را در حد توان کارگاه تامین کنیم.

 

این کازآفرین که کارشناسی ارشد منابع انسانی خوانده و دانشجوی دکتراست، ادامه داد: در رابطه با نیروی کار در خانه تحقیق کرده بودم برای  دغدغه ای که داشتم در زمینه اشتغال بانوان،  بدون آسیب به نهاد مقدس خانواده ،در عین ایجاد حس اعتماد به نفس و حضور بانوان در عرصه فرهنگ و اقتصاد این مرز و بوم  و ایجاد فرصت شغلی برای سرپرست در خانواده  . صنایع دستی نزدیک ترین و قابل دستیابی ترین ، ساده ترین  و مورد استقبال ترین کالاست . برای ارز آوری ، صادرات و خروج کشور از حالت تک محصولی،  این ایده به ذهنم رسید که تمام اهداف و نیازهای جامعه را در این سطح (اقتصاد،اشتغال، فرهنگ) پوشش دهد . تا امروز از اجرای ایده‌ام که تا 6۰ درصد آن  در مرحله آزمایشی عملیاتی (در حالت پایلوت)شده راضی هستم .

در ادامه تحصیلات اولویت پژوهشی خود را  روی طراحی  مدل منابع انسانی مشاغل خانگی متمرکز کردم.  به نظر می رسد اگر مشاغل خانگی دارای  هویت شوند، مورد استقبال همه خانواده هایی که اشتغال خانگی دارند،قرار خواهد گرفت. کارگاه هایی که دارای کارهایی هستند که قابلیت برون سپاری دارد، می توانند از این نیرو  و پتانسیل عظیم استفاده کنند .

این مهم تا زمانی که شغل کار در خانه هویت درست خود را نداشته باشد محقق  نخواهد شد . اگر این هویت به آن داده شود مشکل اشتغال در کشور حل می‌شود . این زمانی عملی می‌شود که انگیزه صاحب شغل در خانه برای صاحبان این مشاغل ایجاد شود و کارفرما امید داشته باشد که به اهداف خود خواهد رسید . طرح بیمه مشاغل خانگی را در حال تدوین و ارائه به صورت پیشنهاد به مرجع ذیصلاح هستیم.

 

وی افزود: در صدد توسعه کارگاه چند محصولی صنایع دستی بوده  و برای آینده آن فروش مجازی را در نظر داریم . آموزش تا تولید و توزیع به شکل مجازی در مسیر اهداف این طرح است  تا رسیدن به چشم انداز هایپر بزرگ صنایع دستی در سطح بین المللی و به صورت چند زبانه . امید دارم صنایع دستی مان را به کشورهای دنیا صادر کنیم

 

این کارآفرین که طراح کارگاه چند محصولی صنایع دستی است عقیده دارد اگر شهری یک مدل اینچنینی را اجرا کند موفق خواهد بود و در این باره گفت: صنایع دستی یک قسمت کار است . می‌توان این مدل کسب و کار را در مشاغل دیگر هم اجرا کرد. لازم است برای پایداری، چنین طرحی به یک ارگان وابسته بوده و قابلیت توسعه فراگیر داشته باشد. بسیاری از خانم‌ها در حوزه مشاغل خانگی استعدادهای خود را شکوفا می‌کنند، هنرهایی که سابق بر این خاک خورده و غبار بی‌توجهی گرفته بود . گاهی برای بانوان حضور در کارخانه‌ها و کارگاه‌ها دشوار است ،ولی با اشتیاق در خانه مشغول به کار می‌شوند. لازم است با آموزش ،این استعدادها شکوفا شوند.

 

هاتفی تاکید کرد: ترکیب علم و تجربه با هم معجزه می‌کند . تجاری سازی صنایع دستی و ترکیب صنایع دستی و کار تیمی و استفاده از دانش روز تولید، عرضه محصولات را متحول می‌کند . با بررسی و تحقیق ،حدود 60 تا 70 کارگاه نقاط ضعف بازار محصولات صنایع دستی و مشکلات در فروش آنها را احصا کردیم و راهکار مناسب را نیز ارائه دادیم . برای بسیاری از صنایع دستی رو به فراموشی، به ویژه در روستاها در نظر داریم تا علاوه بر احیای صنایع دستی هر روستا، اقدام به برند سازی کنیم .در انجام این مهم با میراث فرهنگی هماهنگی‌هایی انجام داده ایم.



نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا